POLIMERY

Ø       związki o budowie łańcuchowej, których cząsteczki zbudowane są z połączonych ze sobą powtarzających się elementów zwanych merami.

Reakcja polimeryzacji

Ø       proces łączenia się cząsteczek monomeru w łańcuch, któremu nie towarzyszy powstawanie żadnych produktów ubocznych. np. reakcja tworzenia polietylenu

Reakcje polikondensacji

Ø       proces łączenia się cząsteczek monomeru w łańcuch, któremu  towarzyszy powstawanie prostych produktów ubocznych.
np. reakcja tworzenia peptydów z aminokwasów

Proces sieciowania

Ø       polega na łączeniu ze sobą (w wyniku ogrzewania) polimerów łańcuchowych z tzw. utwardzaczami; oraz łączeniu łańcuchów ze sobą prowadzącym do powstania jednej gigantycznej cząsteczki

Depolimeryzacja

Ø       rozpad polimeru na prostsze fragmenty (np. pod wpływem ogrzewania lub hydrolizy)

Podział polimerów

Domieszki dodawane do polimerów

Ø       barwniki i pigmenty

Ø       wypełniacze (kreda, gips, sadza) - nadają wytrzymałość.

Ø       plastyfikatory (estry aromatycznych kwasów karboksylowych z alkoholami o długich łańcuchach) - zmiękczacze

Laminaty

Ø       Otrzymuje się nasycając polimerem o niskiej masie odpowiednie materiały (papier, włókna szklane, tkaniny) oraz prowadząc polikondensację lub polimeryzację aż do otrzymania wielkocząsteczkowego polimeru

Ø       Odznaczają się bardzo dużą wytrzymałością mechaniczną; stosowane są zamiast metali do budowy kadłubów łodzi i samolotów, karoserii samochodowych, elementów kiosków i pawilonów.

POLIMERY NATURALNE I MODYFIKOWANE

Kauczuk

Ø       brunatne elastyczne ciało stałe; rozpuszczalne w niepolarnych rozpuszczalnikach;

Ø       roztwór kauczuku w mieszaninie toluenu i ksylenów stosuje się jako klej do gumy i skóry

Ø       otrzymywany przez koagulację z lateksu będącego wydzieliną drzewa kauczukowego
(lateks - 30% roztwór koloidalny kauczuku w wodzie)

Ø       Naturalny kauczuk w temp 60^o staje się mazisty a poniżej 0^o kruchy dlatego poddaje się go procesowi wulkanizacji (ogrzewaniu z 3% dodatkiem siarki) otrzymując gumę.

Kauczuk syntetyczny

Ø       otrzymywany w wyniku polimeryzacji: 1,3-butadienu; 2-chloro-1,3-butadienu

Celuloza

Ø       błonnik; podstawowy składnik ścian komórek roślinnych;

Ø       Cząsteczki b--D-glukozy połączone są wiązaniami b-1,4-glikozydowymi. Między łańcuchami celulozy powstają wiązania wodorowe, które utrwalają jej strukturę i wpływają na wytrzymałość. Masa cząsteczkowa waha się w granicach 200 000 – 2 000 000 u.

Acetyloceluloza  

Ø       Celuloza reaguje z bezwodnikiem octowym tworząc estry - acetylocelulozę (stosowaną do produkcji niepalnych filmów kinematograficznych, sztucznego jedwabiu).

Ø       jest bezbarwną przezroczystą substancją dającą się formować w cienkie folie; włókna z octanu celulozy stosuje się w przemyśle tekstylnym jako tzw. jedwab octanowy.

Ø       stosowany do produkcji lakierów i farb

Azotan (V) celulozy  

Ø       Celuloza ulega estryfikacji z kwasem azotowym (V)

Ø       substancja bardzo łatwo palna stosowana pod nazwą bawełny strzelniczej do wyrobu prochu bezdymnego.

Ø       stosowany do wyrobu lakierów i tworzywa sztucznego - celuloidu.

POLIMERY SYNTETYCZNE  -  otrzymywane w reakcji polimeryzacji  

Polietylen

Ø       bezbarwne lub mlecznobiałe cialo stałe, odporne na działanie stężonych kwasów i zasad, większości rozpuszczalników organicznych z wyjątkiem węglowodorów; palny

Ø       stosowany do produkcji pojemników na wodę i chemikalia, skrzynek, zabawek,

Polipropylen

Ø       ma większą wytrzymałość termiczną i mechaniczna od polietylenu

PVC

Polichlorek winylu

Ø       mlecznobiałe ciało stałe często barwione i z dodatkiem plastyfikatora

Ø       dobrze odporne na kwasy, słabo na zasady; niepalny

Ø       stosowany do produkcji opakowań spożywczych, izolacji przewodów, wykładzin podłogowych, zabawek

Teflon

Ø       odznacza się wyjątkowo wysoką odpornością mechaniczną; chemiczną oraz cieplną (do 350^o); niepalny

Ø       stosowany jako powłoka reaktorów chemicznych, naczyń kuchennych

Polistyren

Ø       bezbarwne ciało stałe o dużej wytrzymałości mechanicznej; kruche; palny; niska wytrzymałość termiczna; rozpuszczalny w większości rozpuszczalników organicznych.

Ø       stosowany do produkcji pojemników, słoików, butelek, zabawek, sprzętu gospodarstwa domowego (odkurzacze, lodówki)

Szkło organiczne

Ø       bezbarwne przezroczyste ciało stałe o dobrej wytrzymałości mechanicznej; palne

Ø       stosowane do wyrobu nietłukących szyb

Polioctan winylu

Ø       wykazuje dobrą przyczepność do powierzchni różnych materiałów,

Ø       ma niską wytrzymałość mechaniczną i cieplną; jest wrażliwy na działanie kwasów i zasad

Ø       stosowany do wyrobu klejów stolarskich i farb emulsyjnych

Polialkohol winylowy

Ø       bezbarwne ciało stale o dobrej wytrzymałości mechanicznej; rozpuszczalne w wodzie, trudno rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych; trudno palne.

Ø       stosowany do wyrobu farb emulsyjnych i kleju

Ø       otrzymuje się go przez przekształcenie innego polimeru (hydrolizę polioctanu winylu)

Poliformaldehyd

Ø       dobra wytrzymałość termiczna i mechaniczna; trudno palna, odporna na większość rozpuszczalników organicznych

Ø       stosowany do wyrobu precyzyjnych urządzeń mechanicznych

POLIMERY SYNTETYCZNE  -  otrzymywane w reakcji polikondensacji  

Politereftalan glikolu etylenowego (poliester stosowany do wyrobu elany)

Ø       Poliestry kwasu 1,2-dikarboksylowego (ftalowego) i alkoholi wielowodorotlenowych są stosowane do wyrobu farb ftalowych

Poliamid - 6 (nylon-6; stilon)

Poliamid - 6.6

Żywice fenolowo - formaldehydowe

Ø       Żywice te utwardzone przez usieciowanie noszą nazwę fenoplastów, a tworzywo z nich otrzymane to bakelit (stosowany do wyrobu laminatów, wtyczek, wyłączników, gniazd wtykowych)

Ø       Aminoplasty powstają w wyniku kondensacji mocznika z formaldehydem.